Các câu hỏi thường gặp nhất về điện mặt trời và pin lưu trữ cho hộ gia đình

Các câu hỏi thường gặp nhất về điện mặt trời và pin lưu trữ cho hộ gia đình

Điện mặt trời và pin lưu trữ đang trở thành lựa chọn được nhiều gia đình quan tâm khi chi phí điện ngày càng tăng, nhu cầu sử dụng điện vào ban đêm nhiều hơn và mong muốn chủ động nguồn điện ngày càng rõ rệt. tuy nhiên, trước khi đầu tư, đa số chủ nhà đều có những thắc mắc rất thực tế: nhà mình có phù hợp không, trời mưa có phát điện không, mất điện có dùng được không, pin lưu trữ có an toàn không và bao lâu thì hoàn vốn.

Bộ câu hỏi dưới đây được BKBATTECH  biên soạn nhằm giúp gia đình hiểu rõ hơn về điện mặt trời, hệ hybrid và pin lưu trữ theo cách dễ hiểu, gần gũi và sát với nhu cầu sử dụng thực tế trong sinh hoạt hằng ngày.

Chi tiết câu hỏi về điện mặt trời gia đình

1,Điện mặt trời là gì?

Điện mặt trời là nguồn điện được tạo ra từ ánh sáng mặt trời thông qua các tấm pin quang điện được lắp trên mái nhà hoặc các khu vực có nắng. Khi ánh sáng chiếu vào bề mặt tấm pin, các tế bào quang điện sẽ chuyển đổi năng lượng ánh sáng thành dòng điện một chiều (DC). Dòng điện này sau đó được bộ biến tần (Inverter) chuyển thành dòng điện xoay chiều (AC) để sử dụng cho các thiết bị điện trong gia đình như đèn chiếu sáng, tivi, tủ lạnh, máy lạnh, máy giặt và các thiết bị khác. Khác với nhiều người vẫn nghĩ, điện mặt trời đã được nghiên cứu từ hơn 70 năm trước và đang được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu. Ngày nay, đây được xem là nguồn năng lượng quan trọng của thế kỷ XXI nhờ khả năng tạo ra điện sạch và giúp người dân chủ động hơn khi sử dụng.

2,Điện mặt trời tạo ra điện từ ánh nắng hay ánh sáng

Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất. Tấm pin mặt trời tạo ra điện từ ánh sáng chứ không phải từ nhiệt độ hay sức nóng của mặt trời. Điều này có nghĩa là ngay cả khi trời nhiều mây, trời âm u hoặc vào những ngày mùa đông, hệ thống vẫn có thể tạo ra điện nếu còn ánh sáng. Thực tế, nhiệt độ quá cao còn có thể làm giảm hiệu suất của tấm pin quang điện. Một ngày nắng nhẹ nhưng bầu trời trong xanh thường mang lại hiệu quả phát điện tốt hơn một ngày nắng gắt với nhiệt độ quá cao. Đó cũng là lý do nhiều quốc gia có khí hậu mát mẻ như Đức, Hà Lan hay Anh vẫn phát triển điện mặt trời rất mạnh.

3.Trời mưa hoặc nhiều mây có tạo ra điện k?

Có. Trong những ngày nhiều mây hoặc trời mưa, hệ thống điện mặt trời vẫn tạo ra điện nhưng sản lượng sẽ thấp hơn so với ngày nắng đẹp. Mức suy giảm phụ thuộc vào độ dày của mây và cường độ ánh sáng thực tế. Thông thường ngày nắng đẹp đạt 100% công suất tham chiếu, ngày nhiều mây đạt khoảng 20% đến 70%, ngày mưa lớn kéo dài có thể thấp hơn. Tuy nhiên điều quan trọng là điện mặt trời được tính theo sản lượng điện tạo ra trong cả năm chứ không phải trong một ngày riêng lẻ. Khi thiết kế hệ thống, các đơn vị chuyên môn luôn sử dụng dữ liệu bức xạ mặt trời trung bình nhiều năm để dự báo sản lượng điện, do đó các yếu tố thời tiết đã được tính toán từ trước.

4. Nhà tôi có nên lắp điện mặt trời khong?

Không phải mọi gia đình đều cần lắp điện mặt trời, nhưng rất nhiều gia đình có thể hưởng lợi từ giải pháp này. Thông thường, những trường hợp nên cân nhắc bao gồm: hóa đơn điện từ khoảng 1 triệu đồng/tháng trở lên, nhà có mái riêng, có nhu cầu sử dụng máy lạnh thường xuyên, làm việc tại nhà, có ý định mua xe điện hoặc muốn giảm phụ thuộc vào việc tăng giá điện. Điện mặt trời không phải là khoản chi tiêu đơn thuần mà là một khoản đầu tư dài hạn cho năng lượng. Tương tự như việc đầu tư một hệ thống nước sạch hay một ngôi nhà tốt hơn, điện mặt trời giúp giảm chi phí vận hành trong nhiều năm sau đó. Tuy nhiên trước khi quyết định đầu tư, gia đình nên được khảo sát thực tế để đánh giá diện tích mái, mức tiêu thụ điện và hiệu quả kinh tế dự kiến.

5 Nhà nước hiện có  khuyến khích điện mặt trời mái nhà k?

Có. Điện mặt trời mái nhà hiện vẫn là một trong những giải pháp được nhà nước khuyến khích phát triển nhằm đảm bảo an ninh năng lượng, giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới và tận dụng nguồn năng lượng sạch tại chỗ. Theo định hướng phát triển năng lượng hiện nay, Việt Nam đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 có khoảng 50% hộ gia đình và công sở sử dụng điện mặt trời nhà tự sản xuất, tự  tiêu thụ.

6. Nhà tôi có phù hợp để lắp điện mặt trời không?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất trước khi quyết định đầu tư. Thực tế, phần lớn các ngôi nhà tại Việt Nam đều có thể lắp điện mặt trời nếu có diện tích mái phù hợp và không bị che bóng quá nhiều. Một ngôi nhà được xem là phù hợp khi đáp ứng phần lớn các điều kiện như: có mái riêng, mái còn tốt và đủ khả năng chịu tải, ít bị cây xanh hoặc công trình lân cận che bóng, có nhu cầu sử dụng điện ổn định và có hóa đơn điện từ khoảng 1 triệu đồng/tháng trở lên. Điều quan trọng nhất không phải mái nhà lớn hay nhỏ mà là lượng điện gia đình đang sử dụng và mục tiêu đầu tư của chủ nhà.

7. Mái tôn và mái bê tông có lắp được không?

Có. Đây là hai loại mái phổ biến nhất hiện nay và đều rất phù hợp để lắp điện mặt trời. Đối với mái tôn, ưu điểm là thi công nhanh, chi phí thấp, tản nhiệt tốt và dễ mở rộng trong tương lai. Đối với mái bê tông, ưu điểm là độ bền cao, tuổi thọ dài và có thể điều chỉnh góc nghiêng tối ưu bằng hệ khung chuyên dụng. Trên thực tế, hàng triệu hệ thống điện mặt trời trên thế giới đang được lắp trên cả mái tôn và mái bê tông. Điều quan trọng là đơn vị thiết kế phải lựa chọn đúng giải pháp kết cấu và phương án chống thấm phù hợp.

8. Chung cư có lắp điện mặt trời được không?

Tùy từng trường hợp. Đối với đa số căn hộ chung cư thông thường, việc lắp điện mặt trời gặp khó khăn do không sở hữu phần mái riêng. Tuy nhiên vẫn có những trường hợp có thể triển khai như căn hộ Penthouse, căn hộ tầng trên cùng được quyền sử dụng mái, hoặc khu vực chung được Ban quản lý và cư dân chấp thuận. Trong tương lai, nhiều dự án chung cư mới có thể được thiết kế sẵn điện mặt trời cho khu vực công cộng như chiếu sáng, thang máy, bơm nước hoặc trạm sạc xe điện.

9. Nhà tôi dùng nhiều máy lạnh, bế từ và thiết bị công suất lớn thì điện mặt trời có đáp ứng được không?

Có. Một trong những hiểu lầm phổ biến là điện mặt trời chỉ đủ dùng cho đèn hoặc quạt. Thực tế, điện mặt trời hoàn toàn có thể vận hành máy lạnh, tủ lạnh, máy giặt, bếp từ, máy nước nóng, máy bơm nước và các thiết bị điện công suất lớn khác. Điều quan trọng là hệ thống phải được thiết kế phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế. Trong các hệ thống hòa lưới, điện mặt trời sẽ hoạt động song song với điện lưới. Nếu gia đình đang sử dụng 10 kW nhưng điện mặt trời chỉ tạo ra 5 kW thì phần còn thiếu sẽ tự động được bổ sung từ lưới điện. Người sử dụng không cần thao tác hay chuyển đổi nguồn điện bằng tay.

10. Điện mặt trời giúp giảm hóa đơn tiền điện như thế nào?

Nguyên lý rất đơn giản: Mỗi kWh điện mặt trời được sử dụng trực tiếp trong gia đình là một kWh điện không cần mua từ lưới điện. Ví dụ nếu gia đình sử dụng 900 kWh/tháng và hệ thống điện mặt trời tạo ra 400 kWh/tháng được sử dụng trực tiếp thì lượng điện phải mua từ điện lực chỉ còn khoảng 500 kWh. Khi đó, tổng sản lượng điện mua giảm và đơn giá điện trung bình cũng giảm sâu do ít rơi vào các bậc giá cao (bậc 5, bậc 6) của EVN. Đây chính là lý do điện mặt trời mang lại hiệu quả kinh tế cực cao đối với các hộ sử dụng nhiều điện.

 11. Bao nhiêu tiền điện mỗi tháng thì nên cân nhắc đầu tư điện mặt trời?

Không có một con số tuyệt đối cho tất cả mọi gia đình, nhưng trên thực tế: dưới 500.000 đồng/tháng thường chưa phải ưu tiên; từ 1 triệu đồng/tháng trở lên nên bắt đầu tìm hiểu; từ 2 triệu đồng/tháng trở lên có hiệu quả kinh tế khá tốt; và từ 3 triệu đồng/tháng trở lên thì điện mặt trời mang lại lợi ích rõ rệt. Ngoài tiền điện, các yếu tố khác như nhu cầu dự phòng khi mất điện, kế hoạch mua xe điện hoặc mong muốn tự chủ năng lượng cũng cần được xem xét.

12. Một hệ thống điện mặt trời gia đình thường cần đầu tư bn tiền?

Chi phí đầu tư phụ thuộc vào công suất hệ thống, chất lượng thiết bị, điều kiện thi công thực tế và có hay không có pin lưu trữ. Thông thường, hệ thống điện mặt trời hòa lưới cho gia đình có thể dao động từ vài chục triệu đến trên một trăm triệu đồng. Nếu kết hợp pin lưu trữ, mức đầu tư sẽ cao hơn tùy theo dung lượng pin mong muốn. Thay vì hỏi "hệ thống giá bao nhiêu", người sử dụng nên hỏi: "Hệ thống phù hợp với nhu cầu của gia đình tôi là bao nhiêu?" để có cách cận đúng nhất.

13. Bao lau thì hoàn vốn?

Thời gian hoàn vốn phụ thuộc vào mức tiêu thụ điện, giá điện, quy mô hệ thống, tỷ lệ điện được sử dụng trực tiếp và điều kiện bức xạ mặt trời tại khu vực lắp đặt. Trong điều kiện hiện nay, nhiều hệ thống gia đình có thời gian hoàn vốn khoảng từ 4 đến 7 năm. Sau giai đoạn hoàn vốn này, hệ thống vẫn tiếp tục vận hành bền bỉ thêm 15 - 20 năm nữa, toàn bộ phần điện tạo ra trong khoảng thời gian đó về cơ bản trở thành lợi ích kinh tế thu ròng hoàn toàn miễn phí cho gia đình.

11. Bao nhiêu tiền điện mỗi tháng thì nên cân nhắc đầu tư điện mặt trời?

Không có một con số tuyệt đối cho tất cả mọi gia đình, nhưng trên thực tế: dưới 500.000 đồng/tháng thường chưa phải ưu tiên; từ 1 triệu đồng/tháng trở lên nên bắt đầu tìm hiểu; từ 2 triệu đồng/tháng trở lên có hiệu quả kinh tế khá tốt; và từ 3 triệu đồng/tháng trở lên thì điện mặt trời mang lại lợi ích rõ rệt. Ngoài tiền điện, các yếu tố khác như nhu cầu dự phòng khi mất điện, kế hoạch mua xe điện hoặc mong muốn tự chủ năng lượng cũng cần được xem xét.

12. Một hệ thống điện mặt trời gia đình thường cần đầu tư bn tiền?

Chi phí đầu tư phụ thuộc vào công suất hệ thống, chất lượng thiết bị, điều kiện thi công thực tế và có hay không có pin lưu trữ. Thông thường, hệ thống điện mặt trời hòa lưới cho gia đình có thể dao động từ vài chục triệu đến trên một trăm triệu đồng. Nếu kết hợp pin lưu trữ, mức đầu tư sẽ cao hơn tùy theo dung lượng pin mong muốn. Thay vì hỏi "hệ thống giá bao nhiêu", người sử dụng nên hỏi: "Hệ thống phù hợp với nhu cầu của gia đình tôi là bao nhiêu?" để có cách cận đúng nhất.

13. Bao lâu thì hoàn vốn?

Thời gian hoàn vốn phụ thuộc vào mức tiêu thụ điện, giá điện, quy mô hệ thống, tỷ lệ điện được sử dụng trực tiếp và điều kiện bức xạ mặt trời tại khu vực lắp đặt. Trong điều kiện hiện nay, nhiều hệ thống gia đình có thời gian hoàn vốn khoảng từ 4 đến 7 năm. Sau giai đoạn hoàn vốn này, hệ thống vẫn tiếp tục vận hành bền bỉ thêm 15 - 20 năm nữa, toàn bộ phần điện tạo ra trong khoảng thời gian đó về cơ bản trở thành lợi ích kinh tế thu ròng hoàn toàn miễn phí cho gia đình.